Veghels Buiten is een ode aan het Brabantse platteland. Niet de nieuwbouw, maar het landschap bepaalt. Haar schoonheid, haar geschiedenis, haar sfeer.
Twee landschappen
Door de geschiedenis zie je in het gebied twee landschappen terug:
Bij de ontwikkeling van het gebied bepaalt de geschiedenis hoe grootschalig een enclave kan worden opgezet: in het gebied van de nieuwe ontginning is de bouw van een grotere enclave wel mogelijk, in het gebied van de oude ontginning niet.
Zichtbare geschiedenis
De cultuurhistorie van de oude en de nieuwe ontginning is duidelijk zichtbaar. De twee landschapstypen onderscheiden zich op diverse vlakken:
- de kavelstructuur (grillig - rechtlijnig)
- het overheersende boomtype (gemengd eiken en berken - populieren)
- de ontsluiting (smalle bochtige wegen – rechte (zand)paden) en
- de boerderijtypologie (informele clustering van relatief kleine boerderijen– rationele ordening van relatief grote boerderijen).
Naamsvoering
Ook namen vertellen de geschiedenis van een gebied. Zoals de grens tussen de oude en de nieuwe ontginning Veghels Buiten in twee deelgebieden verdeelt, zo zetten ook de historische streeknamen een stempel op de toekomst. Namen als Beukelaar, Haag, Rijt, Heuvel, Melven, Blankenburg, Oude Barrière, Eeuwsels, Reeuwe Veldt, Havelt, Ham en Blankes Kerkhof vertellen de geschiedenis van de betreffende streek.
Een geschiedenis die in Veghels Buiten niet verloren zal gaan: ze zullen bepalend zijn voor de naamvoering, de beplanting en de identiteitskenmerken van de verschillende enclaves.